Kurumsal

Bireysel

EN

"Dünyanın İlk Mizaç 
Merkezine Hoş Geldiniz"

Mizmer Bireysel Danışmanlık
mizmer

Bireysel Farklılıklara Göre Sınav Kaygısı

 
Kişinin iç dünyasındaki çatışmalara ve dış dünyadan gelen uyaranlara karşı verdiği bedensel, duygusal ve zihinsel tepkiler kaygı olarak adlandırılmaktadır. Sınav kaygısı ise, önceden öğrenilen bilginin sınav sırasında etkili bir biçimde kullanılmasına engel olan ve başarıyı düşüren bir etken olarak açıklanabilmektedir. Bu tepkiler karın-mide ağrıları gibi bedensel, aşırı heyecan ve ağlama gibi duygusal, konsantrasyonda bozulma ve bildiklerini unutma gibi zihinsel olabilir. 
 
Bireysel farklılıkları temel alan Dokuz Tip Mizaç Modeli her öğrencinin sınav kaygısını nasıl yaşadığı ve nasıl tepkiler verdiği (?) sorularına da odaklanmaktadır.  
 
Farklı mizaç özelliklerine sahip öğrencilerin sınav kaygısına nasıl tepkiler verdiğini ve sınav kaygısıyla başa çıkma konusunda hangi yöntemleri kullanabileceklerini inceleyelim:
 
- Kusursuzluğu Arayan Mizaç Tipindeki öğrenciler, yaşamları boyunca “Kusursuzluk Arayışı” içindedirler. Hata ve eksiklikleri tolere etmekte yaşadıkları güçlük, sınavlara hazırlık aşamasında ve sınav esnasında yaşadıkları gerginlik ve kaygı düzeyini artırmaktadır. DTM1 mizaç tipindeki öğrenciler taşıdıkları yapısal özellikler itibarıyla “gevşeme ve nefes egzersizlerinden” fayda görebilmekte; bireysel kusur ve hatalarına karşı daha esnek ve toleranslı olabilmeyi öğrenebilmektedirler. Ayrıca hata yapmanın “bireysel eksikliği gidermek ve kişiyi geliştirmek” adına yararlı olabileceği bilincini kazandırmak kaygı düzeyini dengelemekte işlevsel olmaktadır. 
 
- Duyguları Hissetmeyi Arayan Mizaç Tipindeki öğrenciler, ilişkilere çok önem vermekte, olası başarısızlıklar ebeveyn ya da öğretmenlerinden göreceği sevgi ve ilginin azalacağı düşüncesi ile eşleştirilmektedir. Karın-mide ağrıları, aşırı heyecanlanma, ağlama gibi tepkiler vermektedirler. Bu öğrencilere sıcak, samimi ve sevgi dolu bir yaklaşımla sınav başarısının önemli olduğu ancak bu başarının sevilmenin bir ön koşulu olmadığı hissettirilmelidir. Bu sayede, olumsuz duyguları erteleyebilme ve sınava odaklanma becerisi kazandırılabilmektedir.
Hayran Olunacak Kendilik İmajı Arayan Mizaç Tipindeki öğrenciler, sınava “Hayatımı belirleyecek.”, “Ancak sınavda başarılı olursam kendimi kanıtlamış olurum” vb. anlamlar yükleyebilmektedirler. Başarısızlık; değersizlik ve yetersizlik duygularıyla eşdeğer görülebilmektedir. DTM3 mizaç tipindeki öğrenciler, gerginlik, hırçınlık, sınav öncesinde durup dinlenmeksizin çalışma ya da çalışmayı erteleme gibi tepkiler verebilirler. Bu nedenle,  zaman zaman dinlenebilecekleri bir ders çalışma planının, onların başarılı olma gayesinin yanında farklı alanlara da yatırım yapmalarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Ayrıca, sınavdaki olası başarısızlığın bütünüyle başarısızlık ve değersizlikle özdeşleştirilmesinin yanlış bir düşünce olduğunu ifade etmek onlara yarar sağlayabilir.
 
- Duyguların Anlamını Arayan Mizaç Tipindeki öğrenciler, standart bir sınava tabi olmaya karşı dirençli olabilirler. “Ben diğerlerinden farklıyım, bu konular bana göre değil, oldukça gereksiz ve yapmayacağım” şeklinde reddetme, kaçma şeklinde davranışsal tepkiler verebilir, mutsuz ve hırçın duygu durumları içerisinde olabilirler. Zorlayıcı, direncin üzerine giden bir yaklaşım yerine daha sıcak, anlayışlı ve sakin olmak bu öğrencileri ikna etme açısından daha işlevsel olabilir. Sınavları, bir kategorizasyon aracı olarak görmekten ziyade bireysel gelişimi adına bir araç olarak görmesi daha olumlu bir bakış açısı kazanmasına yardımcı olacaktır.
 
- Bilginin Anlamına Ulaşmayı Arayan Mizaç Tipindeki öğrenciler, bilgiyi derinlemesine öğrenme, bilme ihtiyacı hissederler. Bir konuda yetkin olmadıklarını, öğrenemediklerini düşündüklerinde kaygı hissetmektedirler. Sınav anında donup kalabilir, sınava odaklanmakta güçlük çekebilirler. Diğerleri (arkadaş, öğretmen, sınav gözetmeni vb.) tarafından gözlendiklerini hissettiklerinde rahatsız olurlar. Her konuda uzman olmanın gerekli olmadığı vurgulanmalı, ilgisini çeken konuların yanında ilgisini çekmeyen konularda da işlevsel olacak kadar bilgi sahibi olmanın yeterli olduğu düşüncesi kazandırılmalıdır. 
 
- Entelektüel Dinginlik Arayan Mizaç Tipindeki öğrenciler, genel itibarı ile kaygılı bir yapıya sahip olduklarından; sınav anında her şeyi unuttuklarını, hiçbir şey bilmediklerini düşünüp kaygılanabilmektedirler. Kaçma (ders çalışmayı tamamen bırakma), ders çalışmayı erteleme, baş ağrısı, karın ağrısı gibi tepkiler verirler. Bu öğrencilere geçmiş başarılarını hatırlatarak güven verilmeli ve sınava eşdeğer denemeler yaptırılmalıdır. Anne/baba/öğretmenden tarafından “Başarılı olsan da olmasan da yanındayız ve sana güveniyoruz” şeklinde verilen mesajlar destekleyici olacaktır.
 
- Keşfetmenin Hazzını Arayan Mizaç Tipindeki öğrenciler, sınav kaygısını en nadir yaşayan öğrencilerdir. Sınavda başarısız olması sonucunda öğretmen/anne/baba tarafından keyif aldığı şeylerden mahrum bırakılacağı düşüncesiyle kaygılanabilirler. Ders çalışmayı sürekli erteleme, umursamama, pratik çözümlere (kopya) başvurma gibi tepkiler gösterirler. Uyabileceği keyifli bir çalışma programı hazırlanması ve dikkati sürdürme çalışmaları yapılması durumunda motivasyonunda artış gözlenebilir.
Mutlak Güç Arayan Mizaç Tipindeki öğrenciler, yenilgiye tahammül edemezler. Sınavda başarısız olurlarsa küçük düşeceklerini, diğerlerinin kendi yetenek ve gücünden şüphe edeceklerini düşünürler. Bu öğrenciler, sınav sırasında zihinlerini odaklayamazlar, harekete geçemezler. “Ya başarı ya başarısızlık” gibi katı düşünceleri esnetilmeli, kısa vadeli aşamalara bölünmüş uzun vadeli, düzenli ve planlı çalıma alışkanlığı kazandırılmalıdır. 
 
- Duyumsal-Hareketsel Konfor Arayan Mizaç Tipindeki öğrenciler, sınava kendilerini yeterince hazır hissetmez ve kendilerine güvenmezler. “Nasılsa başaramayacağım, o yüzden çalışmama gerek yok” gibi düşüncelere sahip olabilirler. Terleme, mide-karın ağrısı, aşırı kaygılanma ve ağlama tepkileri gösterirler. Başarabileceği yönünde destekleyici cümleler bu öğrencilerin motivasyonunu arttırabilir. Düzenli ve rutin bir çalışma düzeni oluşturmak ve aşama aşama yapabildiğini görebilmelerini sağlamak destekleyici olacaktır.